आइतबार इरानी क्षेप्यास्त्र आक्रमणबाट पूर्ण रूपमा ध्वस्त भएको इजरायलको प्रख्यात वेइजम्यान इन्स्टिच्युट अफ साइन्सका इजरायली वैज्ञानिकहरूले दशकौंको वैज्ञानिक कार्यको क्षतिको बारेमा बोलेका छन्। मध्य इजरायलको रेहोवोट शहरमा अवस्थित प्रसिद्ध अनुसन्धान संस्थानमा आइतबार बिहान विस्फोट भएको थियो जसको कारण आगो द्रुत गतिमा फैलियो र संस्थानका धेरै प्रयोगशालाहरू निलम्बित भए। पछि प्रकाशित तस्बिरहरूले विनाशको मात्रा प्रकट गर्यो, जसमा जलेका पर्खालहरू, भत्किएका झ्यालहरू, खुला विद्युतीय तारहरू र अग्नि नियन्त्रक प्रयासहरूबाट जम्मा भएको पानी देखाइएको थियो। इजरायली अखबार द मार्करले सोमबार रिपोर्ट गरेको थियो कि संस्थानलाई इजरायलको वैज्ञानिक र प्राविधिक पराक्रमको प्रतीकको रूपमा लक्षित गरिएको थियो। वर्षौंदेखि, यसले इजरायली ड्रोन प्रविधि, कृत्रिम बुद्धिमत्ता, साइबर सुरक्षा र सिग्नल बुद्धिमत्ताको विकासमा योगदान पुर्याएको छ, र यसले इजरायली सेना र ड्रोन निर्माता एल्बिट जस्ता अग्रणी रक्षा फर्महरूसँग सहकार्य गर्दछ। संस्थानको आणविक जीवविज्ञान विभागका अनुसन्धानकर्ता प्रोफेसर एल्दाद त्जाहोर, जो २२ वर्षदेखि संस्थानमा बस्दै आएका थिए, उनले द मार्करलाई भने कि मुटु रोगहरूको अध्ययन गर्ने उनको प्रयोगशाला नष्ट भएको छ।
"हामीसँग जनावर र मानिसहरूबाट हजारौं मुटुको नमूनाहरूको संग्रह थियो, र केही बाँकी छैन," त्जाहोरले भने।
उनले व्याख्या गरे कि क्षति केवल प्रतिस्थापन गर्न सकिने उपकरणहरूसँग सम्बन्धित थिएन, तर अनुसन्धान अभिलेखसँग सम्बन्धित थियो जुन अपूरणीय थियो। "जब तपाईं वैज्ञानिक पत्र प्रकाशित गर्नुहुन्छ, तपाईंलाई सूक्ष्म छविहरू र कच्चा डेटा चाहिन्छ, र अब त्यो अब लामो समयसम्म असम्भव छ । सबै कुरा सकियो।"
एआई-आधारित व्यक्तिगत औषधिको अनुसन्धान भइरहेको प्रयोगशाला पनि आक्रमणमा परेको थियो। कम्प्युटर विज्ञान विभागका अनुसन्धानकर्ता प्रोफेसर एरन सेगलले भने कि लाखौं डलर मूल्यका उपकरणहरू पानीको सम्पर्कमा आएका थिए र क्षतिग्रस्त भएका थिए, र कसैलाई पनि थाहा थिएन कि यो बचाउन सकिन्छ कि भनेर।
यसमा २० वर्षदेखि चलिरहेको अनुसन्धान समावेश थियो, जुन ५० अनुसन्धानकर्ताहरूको टोलीद्वारा गरिएको थियो।
आक्रमणको भोलिपल्ट, उनी भन्छन् कि उनको टोलीले माइनस-८०-डिग्री फ्रिजरहरूबाट बहुमूल्य जैविक नमूनाहरू ढुवानी गरिरहेको थियो, फुटेको गिलास र खुला विद्युतीय तारहरू नेभिगेट गर्दै थियो ताकि उनीहरूले सक्दो बचत गर्न सकून्।
१६ वर्षदेखि संस्थानमा काम गरिरहेका प्रोफेसर ओरेन शुल्डिनरले भने कि प्रयोगशाला "हावामा गायब भएको जस्तो थियो। हामीसँग डीएनए र स्टेम सेलहरूको एक अद्वितीय संग्रह थियो, र हाम्रो लागि चासोका कुराहरू प्रदर्शन गर्न आनुवंशिक रूपमा इन्जिनियर गरिएका झिंगाका प्रजातिहरू थिए। ती सबै हराइसकेका छन्। हामी वर्षौंको काम, विद्यार्थीहरूको कामको बारेमा कुरा गर्दैछौं। यो हृदयविदारक छ"।
संस्थानले विभिन्न वैज्ञानिक विषयहरूमा मास्टर डिग्री कोर्सहरू र पीएचडी कार्यक्रमहरू प्रदान गर्दछ; यद्यपि, यसको रणनीतिक मूल्य यसको अत्याधुनिक सैन्य अनुसन्धान र विकासमा निहित छ, र यसले दशकौंदेखि इजरायलको राष्ट्रिय सुरक्षा उपकरणमा एक प्रमुख नोडको रूपमा काम गर्दै आएको छ।
उनले भने कि संस्थानमा भएको व्यापक क्षति "विज्ञानलाई अगाडि बढाउने, ज्ञान उत्पादन गर्ने र क्यान्सर, अन्य रोगहरू, वा आधारभूत विज्ञानमा खोज गर्ने हाम्रो क्षमतामा ठूलो प्रहार थियो"।
उनले थपे: "के यो सबै सार्थक छ? इरानीहरूको डरले होइन, तर देशको डरले। के देशको भविष्य घृणाले भरिएको छैन, जस्तो कि विगत तीन वर्षदेखि भइरहेको छ?"
यो अरबी संस्करणबाट अनुवाद
